‘Het vakgebied van pensioenen moet opnieuw worden uitgevonden’

Volgens het kabinet Rutte III was het Nederlandse pensioenstelsel ernstig aan vernieuwing toe. Door de toegenomen gemiddelde leeftijd, de veranderende arbeidsmarkt en de tegenvallende financiële markten was er te veel druk op de Nederlandse pensioenen. Het was tijd voor iets anders. Maar wat… dat weten we pas sinds kort. Hans Kennis legt u namens een educatiesessie op Aruba en op Curaçao uit wat uit dit akkoord interessant is voor de Dutch Caribbean en Suriname. Ons pensioenstelsel is immers afgeleid van het Nederlandse stelsel. Vooruitlopend op deze educatiesessies stellen we alvast een aantal vragen aan Hans.

‘Om uit te leggen wat er gaat veranderen, moeten we eerst kijken naar hoe het nu is. Met name de invloeden die er nu op ons pensioenstelsel inwerken, zijn daarbij belangrijk. Als eerste is er de vergrijzing. Er zijn in Nederland steeds meer mensen en zo leven langer.’

Vergrijzing

Toen het Nederlandse pensioenstelsel en de AOW werden ingevoerd in de periode na de Tweede Wereldoorlog, werden mensen aanzienlijk minder oud. In 1957, toen we min of meer kwamen tot de situatie zoals die nu is, was de levensverwachting van een 65-jarige man 79,5 jaar en voor een vrouw was deze 80,7 jaar. Inmiddels is de levensverwachting van mannen toegenomen naar 84 en voor vrouwen 86,5 jaar. De totale periode waarover pensioenen moeten worden uitgekeerd is dus toegenomen met 5 jaar! De leeftijd waarop mensen met pensioen mochten en AOW-gerechtigd werden, groeide echter niet mee. Kennis: ‘Er kwam steeds meer druk op het stelsel en de situatie was op de lange termijn nauwelijks nog houdbaar. Daarom besloot het kabinet dat de leeftijd waarop mensen recht krijgen op een AOW-uitkering vanaf 2013 zou stijgen van 65 naar 67 jaar. Ook in de Dutch Caribbean en Suriname kennen we een toename van de levensverwachting. Tijdens de sessie zal ik laten zien wat de gevolgen zijn en welke voor- en nadelen deze verhoging heeft. Nederland heeft immers niet voor niets de stijging van de AOW-leeftijd in het nieuwe akkoord afgeremd.

De invloed van rente en rendementen

De laatste jaren daalt de rente en staat er ook druk op de rendementen. Hierdoor daalt de koopkracht, zijn de pensioenpremies gestegen en bleef er onder de streep niet meer over dan in de jaren daarvoor. Dat is mede te danken aan de wetten en regels die Nederland heeft voor het pensioen. Kennis: ‘Het huidige stelsel gaat uit van nominale zekerheid. Tegen de tijd dat de werknemer met pensioen gaat, krijgt hij gegarandeerd een bepaald bedrag uitgekeerd. Om de schokken van financiële veranderingen op te kunnen vangen, vraagt de overheid om buffers. Die buffers zijn er om te garanderen dat er straks ook daadwerkelijk uitgekeerd kan worden. Die zekerheid, daar zijn we in Nederland en ook in de Dutch Caribbean en Suriname erg aan gaan hechten. Maar we willen ook nog mee kunnen bewegen met de inflatie en welvaartsgroei. Daarom willen we graag dat de pensioenfondsen indexeren. Met het huidige economische klimaat is dat voor veel pensioenfondsen onmogelijk. Dat is de laatste jaren steeds meer gaan knellen.’

Oude stelsels

Kennis: ‘Vroeger hadden we een eindloonstelsel. Carrièremakers kregen daarmee een hoger pensioen dan hun minder ambitieuze leeftijdsgenoten. Daarna volgde het middelloonstelsel. Waarbij het loon, gerekend over de gehele carrière leidt tot een pensioenuitkering van het gemiddelde loon over die jaren. Maar tegenwoordig gaat het niet alleen meer over de uitkering, het gaat ook over de premies die worden ingelegd.

Het hele stelsel op z’n kop

Kennis adviseert in zijn dagelijks leven werkgevers en vakbonden. Hij kan de argumenten voor en tegen het huidige stelsel allebei verdedigen. Kennis: ‘Maar wat ik vaak zeg is dat het huidige stelsel niet heilig is. We zijn het zo gaan behandelen, met name door al die garanties en zekerheden. Dan kunnen we wel, zoals wel eens wordt voorgesteld, alle rekenregels gaan veranderen. Maar dat is niet de oplossing. We hebben de afgelopen 50 à 60 jaar wel onderhoud gepleegd aan het stelsel, maar we hebben nooit vernieuwd. Dat is wat er nu gaat gebeuren. We moeten het hele vakgebied opnieuw uitvinden. Het hele stelsel gaat op z’n kop.’

Persoonlijk en robuust

Er is al een aantal keer door de Nederlandse politieke partij D66 gesteld dat het Nederlandse pensioenstelsel persoonlijker en robuuster moest worden. Maar die twee woorden kregen steeds maar weinig duiding. Met het nieuwe pensioenakkoord is eindelijk duidelijker wat hiermee wordt bedoeld. Eigenlijk draait het allemaal om vertrouwen. Kennis: ‘de generatie van werknemers die nu 35 jaar of jonger is, gelooft niet meer in pensioenen. Ze denken dat ze nooit meer iets terug zullen zien van de premies die ze nu inleggen. Om hun heen werd steeds gezegd dat het allemaal wel goed zou komen, terwijl ondertussen de pensioenpremies bleven stijgen en hun ouders met een pensioengat kwamen te zitten.’

Minder zekerheid, meer kansen

Kennis vindt juist dat voor de jongeren het nieuwe stelsel beter wordt. ‘We laten het idee van een aantal zekerheden rond de uiteindelijke pensioenuitkering los en vervangen dat met zekerheden rond de premie. Want de zekerheid rond de pensioenuitkering was te duur en zorgde voor te weinig kansen voor indexering. Dat betekent wel dat we mogelijk straks lagere pensioenuitkeringen hebben, maar het betekent ook dat we straks juist misschien wel een veel hogere pensioenuitkering hebben. Het zal overigens niet zo zijn, zoals veel jongeren denken, dat ze helemaal niets meer krijgen. Sterker nog de pensioeninleg zal voor de jongeren juist toenemen’.

Educatiesessie

Wilt u meer weten over het pensioenakkoord en welke onderdelen interessant zijn voor de Dutch Caribbean en Suriname? De Montae Caribbean educatiesessies zijn op:

Dinsdag 17 september: Aruba

Donderdag 19 september: Curaçao

Wilt u bij de educatiesessie aanwezig zijn? Het aantal beschikbare plaatsen is beperkt. Behoort u tot de doelgroep pensioenfondsen, vakbonden, werkgevers en verzekeraars? Dan bent u van harte welkom. Klanten van Montae Caribbean  hebben voorrang.

Aanmelden: office@montaecaribbean.com

Tijdens de educatiesessie geeft Hans Kennis inzicht in de wijzigingen en de gevolgen voor werkgever en werknemer. Duidelijk is dat alle pensioenregelingen in Nederland gaan wijzigen. Wat kunnen we hiervan leren? Aan bod komt onder meer:

  • Wat voor soort pensioenregelingen hebben we in de Dutch Caribbean en Suriname?
  • Waarom waren ze in Nederland ontevreden en wat lost het pensioenakkoord op?
  • Hebben wij in de Dutch Caribbean en Suriname dezelfde problemen als in Nederland?
  • Welke kansen biedt het akkoord?
  • Is de kans op een goed pensioen groter?
  • Is het nieuwe Nederlandse pensioenstelsel interessant voor de Dutch Caribbean en Suriname?